• © 2019 Zorg voor Welzijn 0

Rondjes lopen

Rondjes lopen
Geschreven door Patrick van Veen

Het werd ons bijna voorgesteld als de innovatie in de zorg en een “unique sellingpoint” van dit verpleegtehuis: de mogelijkheid om oneindig rondjes te kunnen lopen zonder een gesloten deur tegen te komen. Terwijl er uitgebreid een toelichting werd gegeven door de zorgmanager werd het racecircuit druk bewandeld door een dementerende dame achter een rollator, die elke keer als ze langs ons liep een urine en poeplucht verspreidde, wat te wijten was, inschattend op het niveau van het kruis van haar joggingbroek, aan een volle luier. Maar ze kon onbeperkt rondjes lopen, blijkbaar de grootste behoefte van dementerende ouderen en gefaciliteerd door een architectonisch hoogstandje.

Als zoon van een dementerende vader verwerk je blijkbaar anders dit soort concepten als een professional die zich dagelijks met gedrag bezighoudt. In de ene situatie ben je consument in een afhankelijkheidspositie en in de andere een observator en adviseur.
In mijn professionele rol is mijn eerste vraag waarom wil iemand onbeperkt lopen? En waarom gaan ze aan deuren die ze eventueel voelen of ze gesloten zijn? Is het een gevoel van opgesloten zijn? Een concept dat waarschijnlijk een dementerende goed zal begrijpen. Of is het stress en een innerlijke onrust die maakt dat er onbeperkt gewandelde moet worden? Of is het, het gevoel van niet thuis zijn, op je eigen plek?

Voor een gedragsbioloog is de eerste vraag hoe gedraagt zich een dementerend persoon zich in zijn of haar natuurlijke habitat? Is het dan ook voortdurend wegwillen of juist niet? Het is niet onbekend dat dementerende regelmatig op pad gaan, vaak op zoek naar plekken uit hun jeugd of omdat ze hun eigen huis niet meer herkennen. Maar dan is de vraag is de oplossing het aanleggen van een race circuit of moet je proberen de innerlijke onrust of onvrede weg te nemen?
Vaak zijn we bezig met symptoom bestrijding en niet het kijken naar menselijk welzijn. Als ik het terugbreng naar mijn eigen vakgebied zullen we gedrag wat we vaak als stereotype stressgedrag aanduiden willen aanpakken bij de oorzaak. Een tijger die rondjes voor een raam loopt, een chimpansee die urenlang tegen een muur bonkt of een ijsbeer die loopt te ijsberen.

Vaak zijn factoren als de inrichting, sociale omgeving, voeding, ontbreken van afleiding belangrijke oorzaken. De oplossing is maatwerk en begint met aandacht voor het individu. Het facilitairen van het stressgedrag is geen oplossing, ach misschien wel voor het zorgmanagement, je hebt immers een goed verhaal te vertellen als er nieuwe klanten zijn.

zorgvoorwelzijn5