• © 2019 Zorg voor Welzijn 0

December 2019

Dimensies van welzijn in de zorg

'Dimensies van welzijn in de zorg'
Geschreven door Sabrina Brando

Welzijn omvat 8 onderling afhankelijke dimensies: fysiek, intellectueel, emotioneel, sociaal, spiritueel, beroepsmatig, financieel en milieu. Hoewel alle dimensies van welzijn onze aandacht nodig hebben, hoeft er geen evenwicht te zijn tussen alle dimensies. Eén van de belangrijkste aspecten is de vereiste actie en mogelijkheid om dagelijks keuzes, hoe klein dan ook, te kunnen maken. Keuzes over wat je gedurende een dag kan doen, wat je mag eten, met wie je kan samen zijn, in welke omgeving je wilt zijn en wanneer.

Over het algemeen kunnen we stellen dat in de zorg volgende dimensies van belang zijn” fysiek, intellectueel, emotioneel, sociaal, spiritueel. Deze zijn beschreven met de aspecten die van toepassing zijn, beschreven delen van de dimensies die niet van toepassing zijn in de zorg zijn achterwege gelaten. Het is duidelijk dat uiteindelijk alle dimensies elkaar op verschillende manieren zullen beïnvloeden, b.v. gelddruk, schulden, en in armoe berustte leefomstandigheden, soms gecombineerd met verslaving, het ontbreken van een sociaal netwerk kunnen allemaal of alleen bijdragen aan een psychologische aandoeningen zoals een depressie, eetstoornis, of verslaving, maar ook aan fysieke en ouderdom gerelateerde aandoeningen en situaties.

1 De fysieke dimensie: Fysiek welzijn bevat het creëren of onderhouden van gezonde gewoontes zoals adequate slaap, een evenwichtig dieet, en regelmatige lichaamsbeweging, maar ook gewoontes die betrekking hebben op een leven zonder drugs, alcohol, tabak, en andere verslavingen die het leven fysiek en mentaal negatief beïnvloeden. In de zorg betekent dat zorgen dat het lichaam weer gezond wordt en blijft. Waar patiënten behandeld worden is het dus noodzaak om een congruente aanpak te hebben, en waar niet alleen deze goede gewoontes gecultiveerd en/of versterkt worden, maar ook een mogelijkheid hebben om te ontwikkelen en oefenen, voor een levensstijl met een optimale fitheid en mobiliteit. Tot op zeker hoogte kunnen kiezen hoe je als patiënt je kan bewegen en waar, zoals wandelen of sporten, wat je wilt eten, en ook een goede nachtrust te krijgen door een optimale samenstelling van de kamer en verzorgingsroutines. Dit zijn allemaal voorbeelden om de zorg verbeteren.

2 De emotionele dimensie: Emotioneel welzijn omvat optimisme, gevoel van eigenwaarde, het beoefenen van zelfzorg, bevorderen van veerkracht en innerlijk bronnen, zelfacceptatie en het vermogen om zelfstandig en intermenselijk met gevoelens om te gaan. Op een constructieve manier met emoties omgaan en je positief en enthousiast voelen over je leven. Het vinden van unieke manieren om met negatieve en positieve stressoren om te gaan; het creëren van bevredigende relaties; het inleven in anderen; en het realistisch zijn over verwachtingen en tijd; en het weten wanneer je om hulp moet vragen. Naast handvaten is het zorgen voor keuzes en controles in de zorg is fundamenteel om patiënten autonomie over hun leven te geven en actief deel uit te maken van het fysieke en of mentale helingsproces, samen met anderen en in de nabijheid van hulpbronnen en belang van de kwaliteit van leefomstandigheden.

3 De sociale dimensie: Sociaal welzijn gaat over het ontwikkelen en onderhouden van gezonde relaties, genieten van het samenzijn met anderen, vriendschappen en intieme relaties ontwikkelen, zorgen voor anderen, en anderen om jou laten geven. Zorgen dat patiënten de mogelijkheid hebben om zich te verbinden met de mensen om hun heen die hun interesse hebben, die aansluiten bij hun leeftijd, fysieke en mentale niveau, en om actief deel te nemen aan activiteiten die een sneller en/of beter herstel tot gevolg hebben. Sociale en emotionele isolatie door een gemis van omgangsgenoten, eenzaamheid, gemis van sociale steun of hulp zijn veel voorkomende verschijnselen.

4 De intellectueel dimensie: Intellectueel welzijn stimuleert deelname aan geestelijk stimulerende en creatieve activiteiten. Het is het vermogen om kritisch te denken, objectief te redeneren, verantwoorde beslissingen te nemen en nieuwe ideeën en standpunten te verkennen. Het legt ook de nadruk op levenslang leren en inspireert de nieuwsgierigheid. Intellectueel groeien, nieuwsgierig blijven naar alles wat er te leren valt, een leven lang leren waarderen en positief reageren op intellectuele uitdagingen. In de zorg en behandelingen ervoor te zorgen dat mensen, waar mogelijk binnen fysieke en mentale capaciteiten, handvaten hebben om zichzelf te ontwikkelen, beslissingen te nemen, en hulp vragen of leren hoe ze zich voorbereiden op een studie of werk wat ze inspireert. B.v. hoe patiënten die een burn-out of depressie hebben handvaten hebben om ervoor kunnen zorgen dat ze een actief en verrijkend leven hebben waar hun welzijn voorop staat. Hoe mensen meer controle kunnen creëren door een doordachte en proactieve benadering van carrièreplanning te hebben, inclusief het beoordelen van persoonlijke tevredenheid en prestaties in het werk. In een era van veel spanning en onzekerheid over de gezondheid van de natuur en planeet is het fundamenteel voor mensen die met deze negatieve stressoren kampen hoe ze een positieve en actieve rol kunnen spelen in verandering en een respectvolle levensstijl hebben ten opzichte van de aarde.

5 Spiritueel welzijn: Spiritueel welzijn houdt in dat men een zin en doel in het leven zoekt en heeft, en dat men deelneemt aan activiteiten die in overeenstemming zijn met zijn overtuigingen en waarden, met of zonder georganiseerde religie. Het is meer dan bidden en geloven in een hoger wezen. Een spiritueel gezond persoon zoekt harmonie met het universum, drukt compassie uit met anderen en beoefent dankbaarheid en zelfreflectie. Wanneer we praktijken van spiritueel welzijn integreren zijn we in staat om verbinding te maken in geest, lichaam en ziel. De mogelijkheid om je spiritueel te kunnen uiten en/of ontwikkelen, met of zonder religie, kan een belangrijk onderdeel van heling, steun en ontplooiing zijn. Je geloof kunnen uiten, ook met betrekking tot behandelingen, interacties met personeel, en samenkomen met anderen van je geloof. Ook hoe je geloof of spirituele gedachten en gevoelens handvaten en steun kunnen geven in het proces van fysiek en mentaal gezond worden.



5c9bd31739d8a.image

Rondjes lopen

Rondjes lopen
Geschreven door Patrick van Veen

Het werd ons bijna voorgesteld als de innovatie in de zorg en een “unique sellingpoint” van dit verpleegtehuis: de mogelijkheid om oneindig rondjes te kunnen lopen zonder een gesloten deur tegen te komen. Terwijl er uitgebreid een toelichting werd gegeven door de zorgmanager werd het racecircuit druk bewandeld door een dementerende dame achter een rollator, die elke keer als ze langs ons liep een urine en poeplucht verspreidde, wat te wijten was, inschattend op het niveau van het kruis van haar joggingbroek, aan een volle luier. Maar ze kon onbeperkt rondjes lopen, blijkbaar de grootste behoefte van dementerende ouderen en gefaciliteerd door een architectonisch hoogstandje.

Als zoon van een dementerende vader verwerk je blijkbaar anders dit soort concepten als een professional die zich dagelijks met gedrag bezighoudt. In de ene situatie ben je consument in een afhankelijkheidspositie en in de andere een observator en adviseur.
In mijn professionele rol is mijn eerste vraag waarom wil iemand onbeperkt lopen? En waarom gaan ze aan deuren die ze eventueel voelen of ze gesloten zijn? Is het een gevoel van opgesloten zijn? Een concept dat waarschijnlijk een dementerende goed zal begrijpen. Of is het stress en een innerlijke onrust die maakt dat er onbeperkt gewandelde moet worden? Of is het, het gevoel van niet thuis zijn, op je eigen plek?

Voor een gedragsbioloog is de eerste vraag hoe gedraagt zich een dementerend persoon zich in zijn of haar natuurlijke habitat? Is het dan ook voortdurend wegwillen of juist niet? Het is niet onbekend dat dementerende regelmatig op pad gaan, vaak op zoek naar plekken uit hun jeugd of omdat ze hun eigen huis niet meer herkennen. Maar dan is de vraag is de oplossing het aanleggen van een race circuit of moet je proberen de innerlijke onrust of onvrede weg te nemen?
Vaak zijn we bezig met symptoom bestrijding en niet het kijken naar menselijk welzijn. Als ik het terugbreng naar mijn eigen vakgebied zullen we gedrag wat we vaak als stereotype stressgedrag aanduiden willen aanpakken bij de oorzaak. Een tijger die rondjes voor een raam loopt, een chimpansee die urenlang tegen een muur bonkt of een ijsbeer die loopt te ijsberen.

Vaak zijn factoren als de inrichting, sociale omgeving, voeding, ontbreken van afleiding belangrijke oorzaken. De oplossing is maatwerk en begint met aandacht voor het individu. Het facilitairen van het stressgedrag is geen oplossing, ach misschien wel voor het zorgmanagement, je hebt immers een goed verhaal te vertellen als er nieuwe klanten zijn.

zorgvoorwelzijn5

Zorg voor Welzijn

'Zorg voor Welzijn'
Geschreven door Sabrina Brando

Zorg voor Welzijn. Er zitten enorm veel betekenissen in deze 3 woorden, zoals: wij zorgen voor welzijn van familie en vrienden om ons heen, ik zorg voor mijn eigen welzijn, het bedrijfsleven zorgt voor het welzijn van klant en personeel en natuurlijk zorginstanties die zorgen voor het welzijn van de patiënten en personeel.

Zorg voor Welzijn is een initiatief van Patrick van Veen en Sabrina Brando die zich beiden al decennia in het veld en onderzoek bezighouden met gedrag en welzijn van mensen en dieren. Welzijn of ‘wellness’ is een veelbeschreven begrip en bestrijkt verschillende lichamelijke en mentale facetten.

Vaak als we denken aan welzijn, denken we aan fysiek welzijn, met onderwerpen zoals voeding, beweging en gewichtsbeheersing. Welzijn is meer dan gezondheid. De Universiteit van Maryland beschrijft het als een inclusief en bewust, een evoluerend proces en zelfgestuurd en wat gezien moeten worden als multidimensionaal, positief en bevestigend door je lichaam en geest te voeden en bezig te houden. Belangrijk om te onthouden is dat educatie, levenservaringen en cultuur onze gedachten en gevoelens over welzijn beïnvloeden.

Een holistische benadering van welzijn is de integratie van fysieke, mentale en spirituele aspecten. Diverse organisaties en onderzoeken beschrijven 8 dimensies van ‘wellness’ [1]: intellectueel, financieel, beroepsmatig, sociaal, fysiek, omgeving, spiritueel en emotioneel.

Deze verschillende dimensies beschrijven een spectrum en belangrijk, dat de afwezigheid van ziekte niet betekent dat iemand goed welzijn heeft, of dat wanneer een lichamelijk klacht succesvol behandeld wordt het mentale welzijn gedurende de behandeling ook gewaarborgd is.

Zorg voor Welzijn gaat over de holistische benadering van welzijn en de dimensies die van toepassing zijn in de gezondheidszorg. In de zorg staat de fysieke en medische zorg nog altijd bovenaan en ons werk en aankomende congres op 8 april 2020 zal welzijn op een bredere manier worden toegelicht. Immers welzijn verdient een integrale aanpak en de volle aandacht omdat een hoog welzijnsniveau kan bijdragen aan een betere, individuele en holistische medische zorg.

Wij zien uit naar een blijvend dialoog en interacties met experts, beleidsmakers in de zorg, gelinkte gebieden zoals verzekeraars, medewerkers in het sociale domein bij verzekeraars of woningcorporaties, bestuurders, leidinggevenden in de zorg en zorgprofessionals.

Samen Zorgen voor Welzijn!


Referenties:

[1] 8 Dimensions of Wellness, (UMD) University of Maryland’s Your Guide to Living Well.

zorgvoorwelzijn4